Promieniowanie UVA jest uważane za jeden z czynników stymulujących wytwarzanie melaniny (melanogenezę). Dochodzi do tego poprzez mechanizm indukcji stresu oksydacyjnego i osłabiania wewnątrzkomórkowej obrony antyoksydacyjnej. Nadprodukcja melaniny może wiązać się z wystąpieniem czerniaka złośliwego lub hyperpigmentacji skóry, dlatego naukowcy poszukują substancji, które hamowałyby stres oksydacyjny  i związaną z nim melanogenezę.

Badacze z Uniwersytetu Medycznego w Bangkoku postanowili przetestować pod tym kątem wyciągi z dwóch znanych od dawna w dermatologii roślin: kurkumy (ostryż długi, łac. curcuma aromatica) i alpinii galgant (gałgant chiński, łac. alpinia galanga).

W eksperymentach zastosowano stężenia wyciągów w zakresie 3,8-80 μg/ml i określono ich wpływ na aktywność tyrozynazy (enzymu kluczowego dla syntezy melaniny), poziom mRNA tyrozynazy, a także zawartość melaniny w ludzkiej linii melanocytów G361 naświetlanych promieniowaniem UVA.

Ponadto zbadano poziom głównych enzymów antyoksydacyjnych, m.in. katalazy (CAT), peroksydazy glutationowej (GPx), jak również wewnątrzkomórkowego glutationu (GSH) – będących wskaźnikiem narażenia na stres oksydacyjny. Składniki aktywne wyciągów, potencjalnie  odpowiedzialne za obserwowany efekt biologiczny, zostały zidentyfikowane przy pomocy chromatografii cienkowarstwowej.

Wyniki badań pokazały, że obydwa wyciągi, w stężeniach niższych niż cytotoksyczne, spowodowały zahamowanie indukowanej przez promieniowanie UVA aktywności tyrozynazy, obniżenie poziomu mRNA tyrozynazy, i co za tym idzie - zahamowanie produkcji melaniny.

Oba wyciągi wykazały również właściwości protekcyjne w stosunku do wolnych rodników tlenowych i zahamowały aktywność antyoksydacyjną enzymów CAT i GPx - efekt ten był zależny od dawki. Analiza chromatograficzna wykazała obecność eugenolu w wyciągu z alpinii oraz kuminoidów w wyciągu z ostryżu, jako substancji prawdopodobnie odpowiedzialnych za właściwości biologiczne badanych ekstraktów.

Podsumowując, wyciągi z ostryżu i alpinii posiadają właściwości antyoksydacyjne oraz są inhibitorami tyrozynazy. To odkrycie budzi duże nadzieje jeśli chodzi o zapobieganie skutkom oddziaływania promieniowania UVA na skórę.

Oprac.: M.Kwapisiewicz

Źródło:  Panich U, Kongtaphan K, Onkoksoong T, Jaemsak K, Phadungrakwittaya R, Thaworn A, Akarasereenont P, Wongkajornsilp A.Modulation of antioxidant defense by Alpinia galanga and Curcuma aromatica extracts correlates with their inhibition of UVA-induced melanogenesis. Cell Biology and Toxicology 2009 Mar 15.