Naturalne substancje zapachowe są powszechnie stosowane w wielu kosmetykach. Szczególnie cenione są olejki z rodziny jasnotowatych i rodzaju szałwia, w obrębie którego występuje około 900 gatunków, cenionych za swoje właściwości i wykorzystywanych jako zioła, przyprawy oraz dodatki zapachowe.

Pomimo dużego popytu na nowe, bezpieczne dla zdrowia kompozycje zapachowe na bazie naturalnych olejków, ciągle istnieje wiele nie zbadanych do tej pory gatunków roślin z rodzaju szałwi.

Badania, zaprezentowane w najnowszym numerze International Journal of Cosmetic Science, skupiły się na szałwi somalijskiej Vatke, która poza tym, że jest obdarzona przyjemnym, świeżym i intensywnym zapachem, cechuje się też stosunkowo łatwą i nie nastręczającą problemów uprawą.

Olejek eteryczny uzyskano zgodnie z zasadami tzw. zielonej chemii, poprzez ekstrakcje mikrofalami bez użycia rozpuszczalników (ang. Solvent Free Microwave Extraction - SFME). Otrzymany olejek porównano następnie z olejkiem uzyskanym droga klasyczną, przy pomocy hydrodestylacji.

Jak się okazało, zastosowanie przyjaznej dla środowiska metody SFME, pozwoliło uzyskać większą ilość olejku, w krótszym czasie, co jest podwójnie korzystne ze względu na oszczędność czasu i energii.

Badania toksykologiczne uzyskanego olejku eterycznego wykazały, iż nie zawiera on alfa- i beta-tujonów, obecnych w m.in. w olejku z szałwi lekarskiej i poddanych przez Komisję Europejską monitoringowi, ze względu na potencjalne działanie neurotoksyczne.

Co więcej, zgodnie z siódmą poprawką do Dyrektywy Kosmetycznej, która wymienia 26 potencjalnych zapachowych alergenów*, olejek eteryczny z szałwi somalijskiej, inaczej niż wiele innych gatunków z rodzaju szałwia, zawiera jedynie niewielkie ilości limonenu i linalolu.

Badania prowadzone na hodowlach komórkowych wykazały także, że olejek eteryczny z szałwi somalijskiej jest aż 1000 razy mniej toksyczny niż laurylosiarczan sodu - jeden z najpopularniejszych detergentów.

Opracowana technologia ekstrakcji oraz wstępne wyniki potwierdzające bezpieczeństwo i walory zapachowe olejku, mogą przyczynić się do jego wykorzystania, jako funkcjonalnego składnika wielu kosmetyków.

*lista alergenów zapachowych wymienionych w siódmej poprawce do Dyrektywy Kosmetycznej:

Aldehyd amylocynamonowy
Alkohol benzylowy
Alkohol cynamonowy
Cytral
Eugenol
Hydroksycytronellal
Izoeugenol
Alkohol amylocynamonowy
Salicylan benzylu
Aldehyd cynamonowy
Kumaryna
Geraniol
Hydroksymetylopentylocyklohekseno-karboksyaldehyd
Alkohol anyżowy
Cynamonian benzylu
Farnezol
2-(4-tert-butylobenzylo)-propionoaldehyd
Linalol
Benzoesan benzylu
Cytronellol
Aldehyd heksylocynamonowy
d-limonen1,2
Węglan metyloheptylu
3-metylo-4-(2,6,6-trimetylo-2-cyklohekseno-1-yl)-3-buten-2-on
Wyciąg z mchu dębowego
Wyciąg z mchu drzewnego

Oprac.: Agnieszka Graczyk

Źródło: Villa C, Trucchi B, Bertoli A, Pistelli L, Parodi A, Bassi AM, Ruffoni B. Salvia somalensis essential oil as a potential cosmetic ingredient: solvent-free microwave extraction, hydrodistillation, GC-MS analysis, odour evaluation and in vitro cytotoxicity assays. Int J Cosmet Sci. 2009 Feb;31(1):55-61.