Pitaja (znana także pod nazwą dragon fruit – smoczy owoc) jest owocem wielu gatunków kaktusów, zwłaszcza z rodzaju Hylocereus. Pochodzi z Ameryki Środkowej, ale obecnie jest uprawiana w takich krajach jak Wietnam, Filipiny, Malezja czy Tajwan.

Masa owocu waha się od 150 do 600g. Pod grubą, ale miękką skórką znajduje się jadalny, biały lub czerwony miąższ zawierający drobne, czarne nasiona. Miąższ bogaty jest w węglowodany, błonnik i sole mineralne, zwłaszcza w potas i wapń.

Przeprowadzono badania składu oleju z nasion pitaji o miąższu białym (Hylocereus undatus) i różowym (Hylocereus polyrhizus). Nasiona poddano ekstrakcji (po uprzednim oddzieleniu ich od miąższu), a następnie estryfikacji metanolowej i analizowano z użyciem chromatografii gazowej.

Średnia zawartość oleju w nasionach pitaji o różowym i białym miąższu wynosiła odpowiednio: 29,5% i 32%. Analiza wykazała obecność kwasów: palmitynowego, stearynowego, oleinowego, linolowego oraz linolenowego. Ponadto w obu przypadkach stwierdzono obecność izomeru kwasu oleinowego. Zarówno w przypadku owocu o białym, jak i różowym miąższu dominował, w znaczącej ilości, kwas linolowy. Zawartość wyniosła odpowiednio: 50,1% i 49,6%.

Dla skóry cenne są zwłaszcza kwasy linolowy i linolenowy, choć zawartość tego ostatniego w owocach jest nieznaczna (1,0-1,2%). Oba należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), których organizm nie potrafi sam wytworzyć i muszą być dostarczane z zewnątrz.

Kwasy te mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania skóry, włosów i paznokci. Ponadto, pomagają w walce z egzemą, łuszczycą, łupieżem oraz zapobiegają wypadaniu włosów i kruchości paznokci. NNKT regulują także metabolizm skóry, poprzez kontrolowanie przepływu tłuszczów.

Nasiona pitaji są dobrym źródłem kwasu linolowego, lecz stanowią tylko 1-2% zawartości owocu. Niemniej jednak bogactwo i przydatność nienasyconych kwasów zawartych w tym oleju, rekompensuje trudności w ich pozyskiwaniu.

W związku z poszukiwaniem nowych surowców dla przemysłu kosmetycznego, olej z nasion tych owoców może stać się alternatywą dla innych olejów bogatych w kwas linolowy.

Oprac.: Janina Tomczak

Źródło: A. Ariffin, J. Bakar, Essential fatty acids of pitaya (dragon fruit) seed oil, Food chemistry 114 (2009) 561–564