Pierwszy kongres Home and Personal Care Ingredients (HPCI) odbył się 25-26 listopada 2008 w Warszawie i okazał się wielkim sukcesem. Konferencję i wystawę odwiedziło w sumie 400 gości i delegatów konferencyjnych z 8 krajów.

Kongres HPCI został zorganizowany przez SOFW- Wydawnictwo H. Ziolkowsky GmbH we współpracy z Polskim Towarzystwem Kosmetologów oraz Niemieckim Stowarzyszeniem Ekspertów Branży Perfumeryjnej, Mydlarskiej i Środków Piorących (SEPAWA) oraz był wspierany przez Polskie Stowarzyszenie Producentów Kosmetyków i Środków Czystości i Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego.

W kongresie uczestniczyli producenci surowców kosmetycznych, kosmetyków i preparatów chemii gospodarczej z Polski i nie tylko. Wynik ten jasno pokazał, że Europa Centralna i Wschodnia potrzebuje wydarzenia takiego jak HPCI i że Warszawa jest odpowiednim miejscem do jego organizacji.

“Jesteśmy bardzo zadowoleni z rezultatów pierwszego kongresu HPCI i całkowicie utwierdzeni w koncepcji oferowanej przez HPCI: opłacalnych korzyściach dla wszystkich – zwiedzających, delegatów oraz wystawców. W dzisiejszych czasach kształt wydarzenia jest zarówno na czasie jak i z korzyścią dla wszystkich. Potwierdza to także w oczywisty sposób fakt, że większość tegorocznych wystawców zarezerwowała już stoiska na rok 2009. Następny kongres hpci odbędzie się 24-25 listopada w Warszawie. Naturalnie skupimy się teraz na tworzeniu i wzmocnieniu tego wydarzenia. Naszym celem będzie przyciągnięcie jeszcze większej liczby krajów z Środkowo-Wschodniej Europy i reprezentujących je organizacji do aktywnego udziału w kongresie” - mówi Robert Fischer, dyrektor wystawy.

PRZEGLĄD WYBRANYCH WYKŁADÓW

Podczas dwóch dni trwania kongresu wygłoszono 28 referatów, które dotyczyły zagadnień naukowych, technicznych i prawnych związanych z rynkiem produktów kosmetycznych, wyrobów chemii gospodarczej, a także produktów do pielęgnacji zwierząt domowych. Ze względu na obszerny program wykładów i bogactwo zaprezentowanej treści, poniższy przegląd ma na celu zwięzłe przybliżenie wybranych referatów.

W czasie pierwszej sesji konferencji HPCI omówione zostały m.in. zagadnienia związane z kontrowersyjnym w ostatnich czasach tematem nanotechnologii i jej zastosowaniem w preparatach kosmetycznych oraz innych produktach takich jak żywność czy tkaniny.

Prof. Wiechers (JW Solutions) omówił możliwości zastosowania nanotechnologii w kosmetykach oraz związane z tym korzyści i zagrożenia. W trakcie swojej prezentacji wykazał, że brak jest przekonujących dowodów na penetrację nanocząsteczek w głąb skóry. W związku z tym obawy dotyczące bezpieczeństwa ich stosowania są niewspółmierne do faktycznego ryzyka.

Do głównych korzyści płynących z wykorzystania nanocząsteczek w kosmetykach profesor zaliczył ich działanie ochronne, takie jak zmniejszenie utraty wody przez skórę, dzięki okluzji, nasilone rozpraszanie światła (filtry UV), przedłużone uwalnianie, dzięki gromadzeniu cząstek w mieszkach włosowych i zmarszczkach oraz brak penetracji w głąb żywych tkanek.

Konkluzją było stwierdzenie, że powszechne opinie dotyczące zarówno potencjalnych zalet jak i niebezpieczeństw związanych z zastosowaniem nanotechnologii w kosmetykach są często przesadzone. Jednakże, w kwestii bezpieczeństwa konieczna jest indywidualna ocena każdego preparatu, zanim zostanie zastosowany przez ludzi.

Poza tematyką związaną bezpośrednio z zastosowaniem nanocząstek, w programie wykładów nie zabrakło również omówienia najnowszych metod analitycznych, wykorzystywanych do badania struktury powierzchni. Dr Kobiela z Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej przedstawił metodę SPM (ang. Scanning Probe Microscopy), pozwalającą na charakteryzację i modyfikację powierzchni w nano-skali. Metoda ta pozwala na dokładną wizualizację struktur takich jak powierzchnia liposomów, nanocząstek czy powierzchnia włosa, paznokci i pojedynczych komórek skóry. Zastosowanie odpowiedniej sondy umożliwia uzyskanie niemal atomowej dokładności. Ze względu na szybkość, brak skomplikowanej procedury przygotowanie próbki i wysoką jakość uzyskanych obrazów, metoda SPM może znaleźć zastosowanie w badaniach oddziaływań i efektów działania kosmetyków na skórę, włosy czy paznokcie, przyczynić się tym samym do rozwoju innowacyjnych produktów.

Tematem drugiej sesji konferencji HPCI były wyroby chemii gospodarczej. Jednym z najciekawszych wykładów w tej części był referat wygłoszony przez panią Karolinę Leleń Z Wyższej Szkoły Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia (WSZKiPZ), dotyczący sposobów łagodzenia działania drażniącego wyrobów chemii gospodarczej.

Ze względu na fakt, iż wyroby chemii gospodarczej wykazują negatywny wpływ na skórę, który może objawiać się w postaci objawów takich jak rumień, swędzenie, pieczenie czy pękanie nadmiernie wysuszonego naskórka, ich producenci ciągle poszukują nowych surowców i technologii, które pozwoliłyby na ograniczenie wspomnianych niedogodności.

Jednym ze sposobów łagodzenia działania drażniącego, wskazanym podczas wymienionego powyżej wykładu, jest dodawanie do produktów chemii gospodarczej substancji wtórnie natłuszczających, takich jak np. lanolina i jej pochodne lub hydrolizatów protein o różnym ciężarze cząsteczkowym. Pani Leleń zwróciła również uwagę na fakt, wykorzystania mieszanin różnych środków powierzchniowo czynnych przy tworzeniu receptur, co obniża krytyczne stężenie micelli (CMC) i zmniejsza jednocześnie potencjał drażniący skórę, dzięki obniżeniu stężenia wolnych cząstek SPC w roztworze.

Ciekawa tematyka została poruszona również przez pana Tomasza Wasilewskiego z Politechniki Radomskiej, który omówił możliwości zastosowania procesu koacerwacji przy wytwarzaniu nowoczesnych płynów do ręcznego mycia naczyń, stanowiących interesującą alternatywę wobec tradycyjnych produktów.

Wykład inaugurujący drugi dzień Kongresu HPCI dotyczył zastosowań kwasu liponowego, jego udziału w dezaktywacji wolnych rodników i naprawie spowodowanych przez nie uszkodzeń.

Następnie pani Podsędek z Politechniki Łódzkiej przedstawiła wyniki badań dotyczących aktywności oksydacyjnej sześciu olejków eterycznych, których aktywność została określona za pomocą szeregu metod, takich jak m.in.: zbadanie zdolności do zahamowania peroksydacji lipidów czy neutralizacji rodników HO• i ABTS•+, DPPH•.

Dr Oborska z Polskiego Stowarzyszenia Kosmetyków i Środków Czystości w swojej prezentacji poruszyła zagadnienia związane z alternatywnymi wobec testów na zwierzętach metodami oceny bezpieczeństwa kosmetyków. Jej referat obejmował przegląd regulacji unijnych zakazujących testów na zwierzętach oraz procedur i instrumentów powołanych do walidacji metod alternatywnych.

Podczas wykładu omówione zostały zatwierdzone i w pełni zwalidowane metody alternatywne, do których należą ocena potencjału drażniącego, zdolności do przenikania przez skórę, foto-toksyczności oraz genotoksyczności/działania mutagennego. Dr Oborska wskazała również obecne ograniczenia w zakresie alternatywnych testów działania uczulającego i toksyczności ostrej oraz przedstawiła perspektywy rozwoju oraz postęp badań nad innymi metodami alternatywnymi, takimi jak np. ocena zdolności do indukcji kancerogenezy czy badania toksykokinetyki.

Anna Frydrych podczas swojego wystąpienia.

Anna Frydrych (Dermika) i Ewa Starzyk (Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego) starały się przybliżyć obecnie istniejące metody, umożliwiające określenie marginesu bezpieczeństwa i oceny narażenia na składniki produktów kosmetycznych. Temat ten jest istotny, ponieważ Dyrektywa kosmetyczna mająca na celu m.in. zagwarantowanie konsumentom bezpieczeństwa produktów, które stosują, nie dostarcza żadnych danych odnośnie metodologii wyznaczania bezpieczeństwa kosmetyków.

Ewa Starzyk podczas swojego wystąpienia.

Nowym elementem zbliżającej się legislacji będzie bez wątpienia skrupulatna ocena bezpieczeństwa, a wyznaczenie marginesów bezpieczeństwa (niewymagane przez obecne prawo) wszystkich składników kosmetycznych będzie jej integralną częścią. Najpopularniejszym przewodnikiem używanym przez tzw. „Safety Assessor’ów” jest SCCP’s Notes of Guidance for the Testing of Cosmetic Ingredients and their Safety Evaluation. Niestety, wartości NOAEL i LOAEL, niezbędne do obliczeń marginesu bezpieczeństwa, są niedostępne dla wielu składników kosmetyków. Podczas wykładu, zwrócono również uwagę na niedoskonałości obecnie stosowanych metod, służących do określenia poziomu ekspozycji na niektóre kategorie produktów kosmetycznych.

Wystąpienie Michała Stepulaka.

Zagadnienia związane z fizykochemią i aktywnością biologiczną sfingolipidów były tematem wykładu wygłoszonego przez pana Michała Stepulaka z Wyższej Szkoły Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia (WSZKiPZ). Pan Stepulak zwrócił uwagę na ceramidy oraz pseudoceramidy - analogi strukturalne naturalnych ceramidów, które według autora są dużo łatwiejsze w recepturowaniu i stanowią jedną z najbardziej obiecujących grup surowców kosmetycznych. Do głównych zalet pseudoceramidów zaliczone zostały ich potencjalne właściwości przeciwstarzeniowe, ochronne, nawilżające i regenerujące oraz uszczelnienie bariery naskórkowej.

Natomiast wykład pana Stanisława Krusia, również reprezentującego WSZKiPZ, dotyczył zasad doboru barwników bezpośrednich w preparatach do farbowania włosów. Treść referatu obejmowała omówienie klas barwników do włosów, ich interakcji z włosami oraz czynników warunkujących dyfuzję barwników w głąb włosa.

W bloku wykładów sesji popołudniowej, znalazł się także jeden wykład dotyczący produktów chemii gospodarczej. Prof. Sułek z Politechniki Radomskiej omówił mikrosfery pozyskiwane z popiołów lotnych i ich zastosowanie w produkcji mleczek czyszczących. W swojej prezentacji profesor przedstawił wyniki wskazujące, że mikrosfery mogą stanowić substytut dla obecnie stosowanych środków ścierających, a zawierające je receptury wykazują właściwości porównywalne z obecnymi na rynku produktami.

Podsumowując, dwudniowy program wykładów, prowadzonych przez uznanych ekspertów z kraju i zagranicy, był doskonałą okazją do zapoznania się z najbardziej obiecującymi składnikami aktywnymi kosmetyków, technologią ich produkcji i dostarczania oraz aspektami prawnymi, związanymi z ich bezpieczeństwem. Jako, że kongres był dedykowany również składnikom produktów chemii gospodarczej, nie zabrakło omówienia związanych z nimi zagadnień prawnych i nowinek technologicznych. Z uwagi na fakt, iż nie wszystkie wykłady zostały uwzględnione w powyższym przeglądzie, osoby zainteresowane szczegółowym programem i streszczeniami wszystkich referatów, serdecznie zachęcamy do odwiedzenia oficjalnej strony kongresu.

SESJA POSTEROWA

Konferencji i wystawie towarzyszyła sesja posterowa, na której zostały zaprezentowane osiągnięcia naukowe znaczących ośrodków prowadzących badania w zakresie kosmetyków i wyrobów chemii gospodarczej.

Najlepsze prace zostały wyróżnione nagrodami ufundowanymi przez firmy kosmetyczne oraz Związek Pracodawców Prywatnych Branży Kosmetycznej. W skład jury wchodziły m.in. dr Renata Dębowska z Centrum Naukowo-Badawczego Dr Irena Eris oraz Blanka Chmurzyńska-Brown – dyrektor generalny Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego.

Wśród wyróżnionych prac znalazł się m.in. poster Marcina Siekierskiego (Provital Polska) przedstawiający nowatorski nośnik różnych substancji aktywnych - 3D tara matrix oraz poster Haliny Szeląg oraz Patrycji Szumały z Politechniki Gdańskiej, dotyczący metod stabilizacji układów emulsyjnych za pomocą monoacylogliceroli.

Nagroda główna została przyznana zespołowi badawczemu w skład, którego wchodzili: Karolina Chojnowska (Politechnika Warszawska, Wydział Chemiczny), Jacek Arct (WSZKiPZ), Tomasz Kobiela (Politechnika Warszawska, Wydział Chemiczny), oraz Katarzyna Pytkowska (WSZKiPZ). Praca badawcza dotyczyła opracowania skutecznej metody syntezy estrów cholesterolu i wielohydroksylowych kwasów tłuszczowych z prostych olejów roślinnych.

Karolina Chojnowska odebrała nagrodę za I miejsce w konkursie posterowym.

WYSTAWA

W wystawie uczestniczyło ponad 70 firm z sektora kosmetycznego. Producenci i dystrybutorzy surowców kosmetycznych, jak i inne organizacje związane z przemysłem kosmetycznym miały okazję zaprezentować swoją ofertę i nawiązać nowe kontakty biznesowe.

Adara Sp. z o.o. (Przedstawiciel EVONIK)

HSH Chemie Sp. z o.o.

Organizatorzy kongresu zapowiadają już II edycję kongresu HPCI, który ma odbyć się w dniach 24-25 listopada 2009. Liczymy, iż II edycja kongresu będzie równie interesująca i przyciągnie taką samą albo nawet i większą liczbę uczestników.

Opracowanie i zdjęcia: Sylwia Tracichleb, Dariusz Ratman