Już od najdawniejszych czasów ludzie z terenów Dalekiego Wschodu zbierali algi w celach spożywczych. W rejonie samego tylko półwyspu Noto występuje ponad 100 gatunków alg, z czego ponad 40 nadaje się do spożycia, w tym część sezonowo. Niejadalne algi zalegają wybrzeże, szczególnie jesienią.
U wielu z nich udowodniono obecność bioaktywnych substancji. Modyfikacje DNA, białek i lipidów oparte na utlenianiu odgrywają ważną rolę w procesach starzenia i licznych często występująch chorobach. W niniejszej pracy oznaczono zawartość minerałów i rozpuszczalnych w wodzie polisacharydów, a także przeciwutleniające właściwości wodnych wyciągów otrzymanych z 8 gatunków brązowych i 4 gatunków zielonych alg.
Zawartość minerałów oznaczano przy pomocy analizatora jonów z osobną kolumną i eluentem dla kationów i osobną dla anionów. Lepkość oceniano przy pomocy wiskozymetru oscylacyjnego. Przybliżoną wielkość i zawartość polisacharydów oceniano przy pomocy HPLC. Zmierzono także absorbancję w zakresie UV, jak i zawartość związków fenolowych.
Ocena zawartości minerałów (Tabela 1) pokazuje, że algi zawierają znaczne ilości jonów potasu, magnezu i wapnia. Zawartość polisacharydów i względna lepkość wahała się w zależności od gatunku, osiągając najwyższą wartość dla Sargassum ringgoldianum. Spośród znanych polisacharydów występujących w brązowych i zielonych algach możemy wyróżnić m.in. alginiany.
Algi S. patens i Sargassum ringgoldianum zawierały także wysokocząsteczkowe polisacharydy (ok. 800kDa), zbudowane z kwasu alginowego i fukoidanów. W algach Ecklonia stolonifera, E. kurome znaleziono laminaran (β -1 glukan). Algi te charakteryzowały się także najwyższą zawartością związków fenolowych, we wszystkich zielonych algach zawartość tych związków była bardzo niska. Odnotowano także, że algi z gatunku Ecklonia zawierały bioaktywne związki, głównie chlorotaniny wykazujące silne właściwości przeciwulteniające.
Ecklonia stolonifera i E. kurome wykazywały wysoką (22 μmol CatEq/ml) aktywność przeciwrodnikową DPPH, a Sargassum ringgoldianum charakteryzowały się aktywnością sięgającą 17 μmol CatEq/ml. Wyniki te są silnie skorelowane z zawartością związków fenolowych. Najwyższą aktywność przeciwrodnikową względem rodników anionowych zaobserwowano dla Sargassum ringgoldianum 120 μmol CatEq/ml, dla alg Ecklonia stolonifera i E. kurome współczynnik ten także był wysoki i wynosił 70 μmol CatEq/ml.
Rodniki hydroksylowe są znacznie bardziej toksyczne niż rodniki anionowe. Wysoka aktywność antyrodnikowa Sargassum ringgoldianum pozwala sądzić, że wyciągi z tychże alg są skuteczne w redukcji toksycznego wpływu rodników anionowych, hydroksylowych i nadtlenku wodoru. Trzy wcześniej wspominane gatunki alg wykazywały także wysoki potencjał redukujący.
Zbadano także zawartość związków w zależności od części rośliny i tak, najwyższą, porównywalną zawartość minerałów odnotowano dla łodyg i części górnych rośliny, wyższą zawartość związków fenolowych w łodygach i dużych, rozwiniętych liściach. Aktywność przeciwrodnikowa była o około 50 % niższa dla górnych części alg.
Oprac.: Emilia Witkowska
Źródło: T. Kuda , T. Ikemori: Minerals, polysaccharides and antioxidant properties of aqueous solutions obtained from macroalgal beach-casts in the Noto Peninsula, Ishikawa, Japan. Food Chemistry 112 (2009) 575–581
