Zmniejszona produkcja prokolagenu typu I, białka prekursorowego kolagenu jest jednym z czołowych wyznaczników fizjologicznego starzenia się skóry. Synteza prokolagenu, jak każdy proces w komórce, zachodzi pod wpływem szeregu substancji oddziałujących na siebie wzajemnie i układających się w tzw. szlaki przekazywania sygnału.
Czynnik wzrostu tkanki łącznej (connective tissue growth factor -CTGF/CCN2), jedno z białek docelowych dla ścieżki przekazywania sygnału inicjowanej przez transformujący czynnik wzrostu beta i białko Smad (ścieżka TGF- /Smad), ulega wysokiej ekspresji w chorobach skóry przebiegających z włóknieniem, a zatem z nadmierną produkcją kolagenu. Uważa się, że w tych schorzeniach to właśnie CTGF stymuluje fibroblasty do syntezy kolagenu. Co ciekawe, CTGF jest obecny także w zdrowej ludzkiej skórze, co może sugerować, że jest on jednym z regulatorów wytwarzania kolagenu.
W swojej pracy, opublikowanej na łamach Journal of Investigative Dermatology, autorzy z ośrodka w Ann Arbor opisują wyciszenie ścieżki TGF- /Smad/CTGF w fibroblastach skóry osób powyżej 80 roku życia. Podobne zależności można stwierdzić w hodowli fibroblastów wyizolowanych ze skóry. Neutralizacja TGF- lub knockdown genu dla CTGF wyraźnie zmniejszyła ekspresję genu dla prokolagenu typu I, aktywność jego promotora oraz zawartość samego białka.
Z drugiej strony, nadekspresja CTGF skutkowała zwiększonym wytwarzaniem prokolagenu i wzrostem aktywności promotora dla jego genu. Zablokowanie receptora dla TGF- , knockdown genu Smad 4 czy zwiększona ekspresja białka hamującego cały szlak- Smad 7 znosiło stymulację produkcji prokolagenu typu I pod wpływem CTGF.
Powyższe dane wskazują na to, że w fibroblastach ludzkiej skóry synteza prokolagenu jest uwarunkowana poziomem endogennych CTGF i TGF- , które działają przez współzależne, jednak oddzielne mechanizmy. Osłabienie aktywności szlaku TGF- /Smad/CTGF prowadzi in vivo do zmniejszenia syntezy prokolagenu w starzejącej się skórze.
Oprac. M.Kwapisiewicz
Źródło: Quan TH et al.: Reduced Expression of Connective Tissue Growth Factor (CTGF/CCN2) Mediates Collagen Loss in Chronologically Aged Human Skin Journal of Investigative Dermatology, DOI: 10.1038/jid.2009.224
