Jak powszechnie wiadomo, filtry UV należą do substancji, które powinny działać wyłącznie na powierzchni skóry. Dlatego też, w przypadku preparatów zawierających filtry UV, niepożądane jest sporządzanie receptur, których składniki mogłyby powodować zwiększoną przepuszczalności bariery skórnej. Problem przenikania jest szczególnie istotny w przypadku tej kategorii produktów, z uwagi na ich aplikację na dużej powierzchni skóry.

Niewątpliwie ważnymi substancjami warunkującymi penetrację są emulgatory. Mogą one oddziaływać ze stratum corneum i zmieniać upakowanie lipidów w tej warstwie naskórka oraz wpływać znacząco na strukturę warstwy okluzyjnej zastosowanego kremu. Właśnie dlatego postanowiono zbadać wpływ różnych systemów emulgujących na przenikanie przez skórę dwóch, najpowszechniej stosowanych filtrów UV: metoksycynamonianu oktylu (OMC) oraz butylometoksydibenzoilometanu (BMBM).

Ocenę przenikania przeprowadzono in vitro, wykorzystując odpowiednio przygotowane skrawki ludzkiej skóry (naskórek po oddzieleniu skóry właściwej), pozyskane z zabiegów chirurgicznych. Badane emulsje posiadały identyczne składniki olejowe i różniły się jedynie zastosowanymi emulgatorami.

Porównano wpływ 5 różnych systemów emulgujących na przenikanie OMC i BMBM przez skórę:

Emulsja 1: Emulgade SE (ceteareth-12, ceteareth-20, cetearyl alcohol i cetyl palmitate) oraz glycerylmonostearate;

Emulsja 2: Brij 72 (steareth-2), Brij 721 (steareth-21) i cetearyl alcohol;

Emulsja 3: Phytocream (potassium palmitoyl-hydrolysed wheat protein, glyceryl stearate oraz cetearyl alcohol) i glycerylmonostearate;

Emulsja 4: Montanov 68 (cetearyl glucoside i cetearyl alcohol);

Emulsja 5: Xalifin-15 (C15–20 acid PEG-8 ester) i cetearyl alcohol (emulsja 5).

Okazało się, iż OMC przenika najlepiej w przypadku zastosowania emulsji 3, następne w kolejności były emulsje 1 , 4,  5 i 2, przy czym między emulsjami 4 a 5 różnica w przenikaniu nie było istotna. W przypadku filtru BMBM, nie wykazano istotnych różnic w przenikaniu pomiędzy poszczególnymi emulsjami, zaobserwowano jedynie wolniejszą od pozostałych penetrację BMBM z emulsji 2.

Warto zauważyć, że ilość OMC, która przeniknęła w ciągu 22h, w przypadku emulsji 2 (najmniejsze przenikanie) i 3 (największe przenikanie) różni się aż 9 - krotnie. Wynik ten podkreśla konieczność starannego doboru systemu emulgacyjnego i rozważenia biodostępności filtrów UV przy tworzeniu receptury przez technologów.

Oprac.: Jacek Wabik

Źródło: L. Montenegro, C. Carbone, D. Paolino, R. Drago, A. H. Stancampiano and G. Puglisi. In vitro skin permeation of sunscreen agents from O/W emulsions. Int. J. Cosmet. Sci., 2008, 30, 57–65.