Toksyna botulinowa (BTX), zwana też jadem kiełbasianym, jest wytwarzana przez bakterie beztlenowe Clostridium botulinum. Jej mechanizm działania polega na blokowaniu uwalniania acetylocholiny z presynaptycznych zakończeń płytki nerwowo-mięśniowej, co prowadzi do rozluźnienia mięsni. Stąd BTX znalazła zastosowanie w leczeniu zmarszczek.
W literaturze naukowej istnieją też doniesienia, że- poprzez redukcję napięcia mięśniowego i wpływ na proliferację fibroblastów-BTX działa korzystnie na proces gojenia ran i zapobiega powstawaniu blizn.
Bliznowacenie hipertroficzne (przerostowe) wiąże się nie tylko z deformacją fizyczną, ale także z bólem, dokuczliwym świądem i obciążeniem psychicznym. Ponieważ patogeneza zjawiska nie została jeszcze dokładnie objaśniona, leczenie blizn hipertroficznych jest trudne i często kończy się niepowodzeniem. Obecnie stosuje się wiele środków, jak np. chirurgię, laseroterapię, napromienianie zmian czy ostrzykiwanie ich glikokortykosteroidami. Wobec ich niepewnej skuteczności, ciągle istnieje potrzeba poszukiwania nowych metod.
W prospektywnym badaniu oceniającym przydatność BTX w leczeniu blizn przerostowych wzięło udział 19 pacjentów. Blizny ostrzykiwano toksyną w dawce 2,5 jednostki/ cm² blizny w odstępach 1-miesięcznych. Terapia trwała 3 miesiące, a następnie pacjenci byli obserwowani przez minimum pół roku. Zwracano uwagę na zmiany dotyczące wielkości, zabarwienia, sprężystości skóry, a także obecności świądu.
Badanie ukończyli wszyscy jego uczestnicy. U wszystkich nastąpiła poprawa, zarówno, jeśli chodzi o subiektywną ocenę, jak i mierzalne parametry. Zaobserwowano bowiem znamienną statystycznie (P< 0.01) redukcję rumienia i świądu w porównaniu z okresem przed zastosowaniem leczenia. Wyniki te czynią toksynę botulinową niezwykle obiecującym środkiem w leczeniu blizn hipertroficznych.
Oprac.: M.Kwapisiewicz
Na podst.: Zhibo Xiao Fengmin Zhang and Ziwei Cui: Treatment of Hypertrophic Scars With Intralesional Botulinum Toxin Type A Injections: A Preliminary Report. Aesthetic Plastic Surgery, Volume 33, Number 3/ May 2009, pp. 409-412
