Skóra płodu pomimo ciągłego zanurzenia w wodzie pozostaje gładka w przeciwieństwie do skóry osób dorosłych po kąpieli. Wodoodporna warstwa ochronna, zwana Vernix caseosa (VC), pokrywająca skórę płodu noworodków, zapewnia skórze ochronę i wspomaga jej rozwój zarówno przed jak i po porodzie.
Holenderscy naukowcy, specjalizujący się w zagadnieniach związanych z barierą skórną podjęli badania, mające na celu poznanie szczegółów funkcjonowania VC. Owocem tych badań jest syntetyczny odpowiednik VC, o identycznej strukturze i właściwościach.
Podobnie jak inne kremy, opracowany krem składa się w większości z wody. Jednak jego wyjątkowe właściwości związane są z obecnością określonych lipidów – stanowiących 10% masy kremu oraz dodatku korneocytów, czyli martwych, zrogowaciałych komórek naskórka.
Receptura kremu została starannie opracowana, z wykorzystaniem najnowszych technologii do badania struktury, takich jak dyfrakcja promieni X. Metody te umożliwiły dokładne zoptymalizowanie proporcji składników receptury, biorąc pod uwagę różnice w długości łańcuchów węglowych poszczególnych złożonych cząsteczek.
Za pomocą mikroskopii elektronowej, z podobną dokładnością zbadano wielkość i kształt korneocytów, stanowiących istotny składnik kremu.
Niezbędne przy tworzeniu syntetycznego odpowiednika VC było również dokładne określenie struktury przestrzennej całej mieszaniny składników. W skład naturalnej VC wchodzi 7 łańcuchów tłuszczowych, o różnej długości, które w zależności od temperatury tworzą odrębne struktury.
Dyfrakcja promieni X okazała się pomocna również na tym etapie i pozwoliła wskazać skupiska korneocytów w lipidach oraz określić organizację przestrzenną całej mieszaniny. Dokładne poznanie tych właściwości było kluczowym etapem przy tworzeniu syntetycznego odpowiednika.
Ryc. 1. Obraz struktury Vernix caseosa (VC) z mikroskopu elektronowego. (a) obraz uporządkowanej struktury - korneocyty (C) otoczone są przez domeny lipidowe (L), (b) większe powiększenie pokazuje skupiska lipidów (LP) pomiędzy komórkami, (c) strzałka wskazuje zrogowaciałą otoczkę na granicy korneocytu, widać również sieć włókien keratynowych we wnętrzu komórek. Skalę ilustrują białe paski na dole obrazków: (a)10 um, (b) 5 um, (c) 1 um.
Źródłem tłuszczów przy tworzeniu syntetycznej VC była lanolina, z której wyizolowano tłuszcze odpowiadające najbardziej, tym zawartym w VC. W ten sposób uzyskano syntetyczny roztwór o identycznych właściwościach.
Po wymieszaniu uzyskanego roztworu z syntetycznymi korneocytami, otrzymano krem o identycznej strukturze jak naturalna VC.
Wyniki badań przedklinicznych okazały się bardzo obiecujące i potwierdziły, że krem po zastosowaniu na uszkodzonej skórze znacznie przyspiesza odbudowę bariery skórnej.
Kolejnym krokiem będą badania kliniczne, mające na celu potwierdzenie korzyści płynących ze stosowania nowo opracowanego kremu dla zdrowej oraz suchej i dotkniętej schorzeniami skóry.
Oprac.: Dariusz Ratman
Źródło: http://www.esrf.eu - Synthesizing the most natural of all skin creams.
Autor opisanego badania: Robert Rissmann, Development of a vernix caseosa substitute. A novel strategy to improve skin barrier function and repair. Ph. D. thesis defended 17 March 2009 at Leiden University, Faculty of mathematics and sciences (The Netherlands).
