Gojenie ran jest procesem złożonym, mechanizmy regulujące proliferację komórek naskórka nie są jeszcze do końca zbadane. Jak ważna jest tutaj regulacja pokazują sytuacje, gdy zaburzone (zwiększone) jest tempo namnażania keratynocytów. Powstają wówczas tzw. keloidy. Dr Chong i współpracownicy badali znaczenie czynnika transkrypcyjnego PPAR-β/δ w komunikacji między różnymi typami komórek skóry podczas gojenia ran.
PPAR-β/δ (od ang. peroxisome proliferator-activated receptor) jest jądrowym receptorem dla hormonów, którego funkcja polega na regulacji ekspresji genów. U genetycznie modyfikowanych myszy pozbawionych tego receptora występuje nadmierna proliferacja keratynocytów podczas gojenia się rany. Jeżeli jednak od takich myszy wyizoluje się keratynocyty, to namnażają się one w normalnym tempie, są nawet bardziej podatne na apoptozę (określaną jako programowaną śmierć komórki).
Powyższa obserwacja pozwoliła wysnuć przypuszczenie, że hiperproliferacja komórek naskórka jest uwarunkowana zależnymi od PPAR- β/δ zmienionymi sygnałami otrzymywanymi z leżącej głębiej skóry właściwej.
Dalsze eksperymenty były prowadzone przez naukowców w tzw. hodowli organotypowej skóry. Hodowla organotypowa powstaje przez zawieszenie fibroblastów w żelu zawierającym białka macierzy zewnątrzkomórkowej. Na powierzchnię żelu zostają wysiane keratynocyty, co pozwala na możliwie najwierniejsze odtworzenie warunków panujących in vivo .
Badacze stwierdzili, że fibroblasty stymulują proliferację pozbawionych PPAR- β/δ keratynocytów poprzez wydzielanie zwiększonej ilości czynników wzrostu. Produkcja czynników wzrostu była z kolei zależna od interleukiny-1 syntezowanej przez keratynocyty.
Ważnym odkryciem był fakt, że białko PPAR- β/δ odpowiada za syntezę białka sIL-1ra blokującego receptor dla IL-1 na fibroblastach. Zatem w normalnych warunkach dzięki PPAR- β/δ nie dochodzi do zwiększonej syntezy czynników wzrostu w odpowiedzi na IL-1.
Rys. Hodowla organotypowa.
Zwiększona proliferacja keratynocytów przy nieobecności PPAR- β/δ (strona prawa) w porównaniu z kontrolą (strona lewa).
Ustalenie w jakim mechanizmie dochodzi do nadmiernej proliferacji komórek naskórka pozwala lepiej zrozumieć nie tylko patogenezę blizn hipertroficznych, ale prawdopodobnie także biologię niektórych nowotworów.
Oprac.: M.Kwapisiewicz
Źródło: Chong, H.C., et al. Time (and PPARβ/{delta}) heals all wounds Short J. Cell Biol 2009; 184: 767 Published online March 23, 2009
Zobacz także:
AKTUALNOŚCI:
Genetycznie modyfikowany len przełomem w leczeniu ran
Zastosowanie mikroimpulsów w leczeniu ran - nowe badania uniwersytetu w Norfolk
Sztuczna skóra z komórkami macierzystymi- skuteczna w leczeniu oparzeń
Journal of Cosmetic Dermatology: Zdolność ekstraktu z cebuli do poprawy wyglądu blizn pooperacyjnych
