Cała powierzchnia ludzkiej skóry z wyjątkiem obszaru dłoni i stóp zawiera gruczoły łojowe i pokryta jest cienkim filmem sebum.  Ta powierzchniowa warstwa tłuszczowa  składa się głównie ze skwalenu (12%), monoestrów wosku (25%), triglicerydów (40%), kwasów tłuszczowych (16%) oraz cholesterolu (2%) i jego estrów (2%).

Spośród powyższych składników jedynie triglicerydy, monoestry wosku i skwalen powstają bezpośrednio w gruczole łojowym. W dotychczasowych badaniach nad funkcjonowaniem skóry i włosów, wykorzystywano mieszaniny znacznie różniące się od naturalnego ludzkiego sebum. W ich składzie brakowało skwalenu, zamiast monoestrów wosku wykorzystywano parafinę albo zawierały one duże ilości cholesterolu lub oktadekanolu.

Jak się okazało, główną przyczyną braku monoestrów woskowych w testowanych wcześniej recepturach jest ich wysoki koszt. Rozwiązaniem proponowanym przez autorów artykułu jest wykorzystanie tańszego oleju jojoba, który jest nie tylko źródłem monoestrów woskowych, ale zawiera również witaminę E, która poprawia stabilność sztucznego sebum.

Celem badań było sformułowanie składu możliwie zbliżonego do naturalnego sebum.

Na 1g opracowanej receptury przypadało:

• 124 mg skwalenu
• 250 mg monoestrów wosku
• 447 mg triglicerydów ( trioleinianów)
• 170 mg kwasów tłuszczowych
• ± 10 mg witaminy E

Zaproponowana mieszanina jest zbliżona do ludzkiego sebum w swoim składzie i może być użyteczna w badaniach nad właściwościami kosmetyków i ich wpływu na skórę i włosy oraz do oceny przenikania leków przez skórę, pokrytą naturalnym filmem.

Jest ona także w stanie związać, poprzez wiązania wodorowe niewielką ilość wody, co dobrze naśladuje naturalne warunki, w których skóra się poci.

Przeprowadzono test stabilności na mieszaninie przebywającej 48h w temperaturze pokojowej ( 22ºC) i w cieplarce (32ºC). Po tym czasie, zarówno w wyższej jak i niższej temperaturze, nie zaobserwowano zmian w składzie lipidów.

Potwierdzono także iż mieszanina jest stabilna podczas przechowywania przez co najmniej 6 miesięcy w temp. do 4ºC, po usunięciu rozpuszczalnika.

Obecność hydrofobowego lipidowego filmu na powierzchni skóry może mieć istotny wpływ na jej nawilżenie i gładkość, połysk włosów oraz przenikanie leków lub substancji czynnych do wnętrza skóry.

Sztuczne sebum może być wykorzystane do testowania środków piorących lub jako standaryzowany test podstawowych produktów higieny osobistej, takich jak mydła lub szampony.

Oprac.: Agnieszka Graczyk

Źródło: P. W. Wertz. Human synthetic sebum formulation and stability under conditions of use and storage. International Journal of Cosmetic Science, 2009, 31,21–25