Zgodnie z siódmą poprawką do Dyrektywy Kosmetycznej, od marca 2009, wprowadzony zostanie zakaz  obrotu  produktami  kosmetycznymi,  których  końcowy  produkt, składniki  lub  ich kombinacje były testowane za zwierzętach. Natomiast od marca 2013 obowiązywał będzie zakaz  oceny  toksyczności  substancji  chemicznych  na  zwierzętach  pod warunkiem, że będą dostępne odpowiednie metody alternatywne.

Oznacza to, że ocena genotoksyczności będzie w przyszłości bazować głównie na testach in vitro.

Obecnie dostępne i używane testy generują ogromną ilość fałszywie pozytywnych wyników.  Wśród 700 związków chemicznych, przebadanych na myszach i uznanych za bezpieczne, bez działania kancerogennego, aż 75-95% dało w testach in vitro wynik odwrotny!

Na razie związki chemiczne, które w początkowych testach in vitro wykazują działanie genotoksyczne, kierowane są do dalszych badań na zwierzętach w celu potwierdzenia ich potencjalnego niebezpieczeństwa dla ludzi.

Oczywiście wiąże się to z bardzo wysokimi dodatkowymi kosztami. Zatem istotne w tym miejscu jest stworzenie bardziej wiarygodnego testu in vitro.

Obecnie do oceny genotoksyczności substancji stosuje się test mikrojąderkowy, przeprowadzany na populacji komórkek in vitro. Mikrojąderka powstają na skutek zaburzonych podziałów komórkowych, na przykład pod wpływem działania chemicznych czynników zewnętrznych.

Test mikrojąderkowy z zastosowaniem EpiDerm™ bardziej precyzyjnie odzwierciedla prawidłowe wchłanianie substancji chemicznych po aplikacji powierzchniowej, gdyż bazuje na modelu sztucznej skóry.

EpiDerm™ stanowi wielowarstwową, trójwymiarową strukturę, zawierającą komórki skóry. Ze względu na obecność funkcjonalnej warstwy skóry właściwej, model ten lepiej naśladuje narażenie komórek na działanie związków chemicznych, niż ma to miejsce w testach na hodowlach komórkowych. Ponadto,  pozwala on na eliminację problemu związanego z niefizjologicznym stężeniem badanych substancji, który jest bardzo częsty w klasycznych testach in vitro na hodowlach komórkowych.

Ryc. 1 Struktura EpiDerm™ w powiększeniu 400X.

W badaniach z zastosowaniem EpiDerm™ aż 5 ze związków, które w klasycznej ocenie in vitro dawały obraz fałszywie pozytywnej genotoksyczności, nie spowodowało zwiększonego wzrostu nieprawidłowych podziałów jądra. Natomiast przypadku zastosowania znanych genotoksyn (pozytywna kontrola), zaobserwowano istotny wzrost produktów nieprawidłowych podziałów jądrowych.

Powyższe wyniki okazały się zgodne z wynikami eksperymentów przeprowadzonych na myszach. Tak więc, warunki testów genotoksyczności z wykorzystaniem EpiDerm™ są bliższe warunkom in vivo, niż klasyczne testy in vitro, a ich wyniki są bardziej wiarygodne.

Test nadal wymaga udoskonalenia i weryfikacji, ale zastosowanie EpiDerm™ z ludzkimi komórkami i trójwymiarową budową rekonstruowanej skóry może być skutecznym narzędziem do oceny bezpieczeństwa stosowania kosmetyków i być może w przyszłości całkowicie zastąpi testy genotoksyczności na zwierzętach.

Oprac.: Agnieszka Graczyk

Źródło: Greg C. Mun, Marilyn J. Aardema, Ting Hu, Brenda Barnett, Yulia Kaluzhny, Mitchell Klausner, Viktor Karetsky, Erica L. Dahl, Rodger D. Curren. Further development of the EpiDermTM 3D reconstructed human skin micronucleus (RSMN) assay, Mutation Research 2009 (article in press).

Zobacz także:

AKTUALNOŚCI:

Ecvam zatwierdziło dwie kolejne metody do oceny dzialania drazniacego in vitro.