Możliwość oznaczenia kontrowersyjnych składników w kosmetykach jest ważnym aspektem ich bezpiecznego stosowania. Diazolidynylan mocznika jest często stosowanym konserwantem, którego rozkład prowadzi do powstania formaldehydu. Zarówno sam diazolidynylan mocznika jak i produkty jego rozkładu mogą przyczyniać się do uczulenia skóry.

Brak odpowiedniej metody oznaczenia tego związku w kosmetykach został wskazany przez komisję naukową SCCNFP w opinii dotyczącej składników uwalniających formaldehyd.

Alantoina jest stosowana głównie jako składnik łagodzący, przeciwpodrażnieniowy. Natomiast mocznik jest substancją higroskopijną, działającą keratolitycznie. Obydwa te związki są często stosowane łącznie z diazolidynylanem mocznika. Dlatego konieczne było opracowanie prostej metody, pozwalającej na jednoczesne oznaczenie tych 3 związków.

Japońscy naukowcy postanowili zoptymalizować metodę oznaczenia tych związków w oparciu o chromatografię HPLC (chromatografię hydrofilowego oddziaływania z kolumną wypełnioną krzemionką związaną z triazolem) i analizę kilku preparatów kosmetycznych o znanym składzie.

Kolumna HPLC wyposażona była w analizator UV. Jako fazę ruchomą wybrano roztwór acetonitrylu z wodą w stosunku 90 : 10. Skład ten zapewniał najlepsze rozdzielenie substancji.  Zbadano także wpływ pH na czas retencji oraz kształt piku. Okazało się, że pH nie wpływa znacząco na te parametry, jedynie jego wyższa wartość może powodować rozkład diazolidynylanu mocznika. Zatem za optymalną wartość pH uznano 4,00. Zaobserwowano również pewne zmiany w czasie retencji związków w zalezności od temperatury, ale nie wiązały się one z koniecznością optymalizacji (szczegółowy protokół oznaczenia zawarty jest w artykule źródłowym).

Naukowcy określili również zakres stężeń, w którym wartości absorbancji pozostają w stosunku liniowym. Walidację opracowanej metody przeprowadzono zgodnie z zaleceniami ICH. Okazało się, iż jest ona wystarczająco dokładna i może być zastosowana do pomiarów stężenia składników w kosmetykach komercyjnych.

Podsumowując, opisana metoda jednoczesnego oznaczenia zawartości mocznika, diazolidynylanu mocznika i alantoiny za pomocą chromatografii HPLC jest szybka, dokładna oraz ważna ze względów dermatologicznych, a jej wdrożenie ułatwi ocenę bezpieczeństwa kosmetyków.

Oprac.: Jacek Wabik

Źródło: Takahiro Doi, Keiji Kajimura, Satoshi Takatori, Naoki Fukui, Shuzo Taguchi, Shozo Iwagami. Simultaneous measurement of diazolidinyl urea, urea, and allantoin in
cosmetic samples by hydrophilic interaction chromatography. J. Chromatogr. B 877 (2009) 1005–1010.