Stres oksydacyjny jest jednym kluczowych zjawisk prowadzących do rozwoju czerniaka złośliwego wywołanego przez promieniowanie ultrafioletowe. Autorzy pracy opublikowanej na łamach Clinical Cancer Research badali, czy działająca antyoksydacyjnie N-acetylocysteina (NAC) może w bezpieczny sposób chronić skórę przed stresem antyoksydacyjnym.
Rys. RuWzór strukturalny NAC. N-acetylocysteina jest metabolizowana do cysteiny-jednego z trzech aminokwasów tworzących cząsteczkę glutationu. (źródło: pubchem.ncbi.nlm.nih.gov)
Uczestnikami badania były 72 osoby o podwyższonym ryzyku zachorowania na czerniaka złośliwego. Pacjentom wycięto znamiona przed i po doustnym podaniu 1,2 mg NAC. Następnie wszystkie usunięte znamiona naświetlano promieniami UV (4000 J/m2). Po 24-28 godzinach od ekspozycji w badanym materiale określano parametry stresu oksydacyjnego- wzrost poziomu wolnych rodników i obniżenie stężenia zredukowanego glutationu- tripeptydu będącego jednym najważniejszych przeciwutleniaczy w organizmie.
Pojedyncza dawka NAC była dobrze tolerowana przez wszystkich uczestników badania. Podstawowy poziom glutationu był porównywalny w podobnych do siebie znamionach tych samych pacjentów i ulegał wyraźnemu podwyższeniu w przypadku znamion pobranych 3 godziny po podaniu NAC. Natomiast u połowy badanych osób wywołane promieniowaniem UV obniżenie stężenia glutationu uległo znaczącemu osłabieniu w znamionach wyciętych po zażyciu leku (w porównaniu do znamion pobranych przed podaniem NAC).
Na podstawie powyższych wyników wydaje się, że NAC jest lekiem bezpiecznym i mogłaby być stosowana profilaktycznie przed ekspozycjami na intensywne promieniowanie UV, jako środek zapobiegający powstawaniu stresu oksydacyjnego w obrębie znamion. Tym samym stosowanie NAC mogłoby znacząco obniżyć zachorowanie na czerniaka złośliwego.
Oprac.: M.Kwapisiewicz
Na podst.: Goodson AG et al.: Use of Oral N-Acetylcysteine for Protection of Melanocytic Nevi against UV-Induced Oxidative Stress: Towards a Novel Paradigm for Melanoma Chemoprevention. Clin Cancer Res 2009;15(23):OF1–7)
