Jednym z częstszych objawów towarzyszącym atopowemu zapaleniu skóry jest przewlekły świąd. Jednakże mechanizmy odpowiedzialne za percepcję świądu w AZS nie zostały jak dotąd bliżej scharakteryzowane. Wiemy, że mediatorem pobudzającym zakończenia nerwów czuciowych w skórze jest histamina.
Jak wygląda przetwarzanie tego sygnału w ośrodkowym układzie nerwowym i czy występują tu różnice między osobami z AZS a zdrowymi, postanowili zbadać naukowcy ze Stanów Zjednoczonych i Japonii.
W badaniu wzięło udział 8 pacjentów cierpiących na AZS i 7 zdrowych ochotników. U uczestników badania wywołano świąd poprzez jonoforezę z histaminą, a następnie procesy zachodzące w mózgu zobrazowano za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego fMRI. Ku zaskoczeniu naukowców okazało się, że u pacjentów AZS występuje szczególny wzór pobudzenia.
Obustronnej aktywacji ulegają następujące ośrodki: przednia kora zakrętu obręczy (ACC-anterior cingulate cortex), tylna kora zakrętu obręczy (PCC-posterior cingulate cortex), grzbietowo-boczna kora przedczołowa (DLPFC- dorsolateral prefrontal cortex), a także region zwany retrosplenial cingulate cortex. Są to obszary mózgu należące do tzw. układu limbicznego, związanego z odczuwaniem emocji. Z kolei w jądrze ogoniastym i i skorupie następuje pobudzenie przeciwstronne. U osób zdrowych wygląda to inaczej- aktywowana zostaje pierwotna kora ruchowa, pierwotna kora czuciowa i górny zakręt ciemieniowy.
Co więcej, u chorych na AZS stwierdzono związek między intensywnością pobudzenia w obrębie ACC i wyspy a intensywnością odczuwanego świądu i nasileniem pozostałych objawów choroby.
Podsumowując, fMRI wydaje się być dobrym narzędziem do oceny aktywności mózgu w przewlekłym świądzie. Aktywność ta różni się u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry i osób zdrowych. U osób z AZS ponadto występuje korelacja między poziomem aktywacji ośrodków odpowiedzialnych za odczuwanie emocji nasileniem objawów choroby.
Oprac.: M.Kwapisiewicz
Źródło: Ishiuji Y et al.: Distinct patterns of brain activity evoked by histamine-induced itch reveal an association with itch intensity and disease severity in atopic dermatitis. British Journal of Dermatology. DOI 10.1111/j.1365-2133.2009.09308.x
