Kolagen typu I jest podstawowym składnikiem włókien kolagenowych skóry właściwej. Komórkami odpowiedzialnymi za jego syntezę są fibroblasty. Zachwianie równowagi, jakiej podlega wytwarzanie kolagenu prowadzi do zaburzeń dermatologicznych.
Konsekwencją nadprodukcji kolagenu jest zwłóknienie skóry (fibrosis), z kolei ubytek włókien kolagenowych jest wyznacznikiem skóry atroficznej i starzejącej się. Z tych właśnie względów niezwykle ważne jest poznanie czynników regulujących ten proces. Jednym z nich mogą być antybiotyki z grupy makrolidów, które mają- poza działaniem przeciwbakteryjnym- także szereg innych właściwości: działają przeciwzapalnie, hamują angiogenezę (wytwarzanie nowych naczyń krwionośnych, zapewniających odżywanie guza) oraz proliferację fibroblastów.
Japońscy naukowcy postanowili zbadać wpływ makrolidu erytromycyny A (EMA) i jej pochodnej, oznaczonej symbolem EM 201 na wytwarzanie kolagenu typu I przez fibroblasty in vitro. Hodowla fibroblastów była inkubowana ze stężeniami antybiotyków 10−9 M do 10−5 M, a pomiaru ilości wytworzonego kolagenu dokonano za pomocą znakowanej radioaktywnie proliny, elektroforezy z żelem poliakrylamidowym oraz fluorografii. Pomiaru poziomu kolagenu na poziomie mRNA dokonano za pomocą metody Northern blot, a na poziomie transkrypcji -z wykorzystaniem enzymu lucyferazy.
Jak pokazały wyniki eksperymentu, zarówno erytromycyna, jak i EM 201 wywołały zależny od dawki wzrost zawartości kolagenu oraz mRNA dla tego białka z maksimum 200% dla EMA i 250% dla EM 201. Oba antybiotyki pobudziły także transkrypcję genu dla kolagenu typu I. Te dane sugerują, ze makrolidy stanowią potencjalny środek polepszający stan skóry starzejącej się czy dotkniętej atrofią.
Oprac.: M.Kwapisiewicz
Źródło: Hiromi Namikawa ,Toshiaki Sunazuka, Yohei Kitamura ,Toshihiro Suzuki,Yoichiro Hamasaki ,Soji Yamazaki, Satoshi Omura ,Atsushi Hatamochi: Effect of erythromycin A and its new derivative EM201 on type I collagen production by cultured dermal fibroblasts Archives of Dermatological Research DOI 10.1007/s00403-009-0977-z
