Kolor skóry jest głównie determinowany przez ilość melaniny. Pełni ona funkcję ochronną przed promieniowaniem UV. Produkcja melaniny jest kontrolowana przez tyrozynazę – enzym katalizujący hydroksylację tyrozyny, będącej prekursorem melaniny. Inhibicja aktywności tyrozynazy lub ograniczenie jej produkcji może zapobiec wytwarzaniu melaniny.
Niektórym ekstraktom roślinnym przypisuje się silne właściwości hamujące aktywność tyrozynazy. W badaniach in vitro wykazano taką zdolność m. in. w przypadku lukrecji gładkiej (Glycyrrhiza glabra), rzewienia dłoniastego (Rheum palmatum), morwy białej (Morus alba), przewiertnia sierpowatego (Bupleurum falcatum) czy też pigwowca okazałego (Chaenomeles speciosa). Ekstrakty z morwy i lukrecji testowane były także in vivo i znalazły zastosowanie w kosmetykach jako składniki wybielające. Jednak, jak wykazano, ekstrakty te mogą powodować podrażnienie skóry zwłaszcza, jeśli są stosowane w wysokich stężeniach.
Artocarpus lakoocha należy do tej samej rodziny, co morwa biała – do morwowatych (Moraceae). Jest tropikalnym drzewem rosnącym w Tajlandii. Lokalna ludność używa ekstraktu z drewna tej rośliny jako tradycyjny środek przeciwko pasożytom wewnętrznym. Głównymi składnikami występującymi w Artocarpus lakooha jest tetrahydroksystilben i oksyresweratrol.
Ekstrakt z drewna A. lakoocha badano in vitro z wykorzystaniem tyrozynazy grzybów. IC50 ekstraktu przeciwko tyrozynazie grzybowej wyniosło 0,76 ug mL-1, natomiast samego oksyresweratrolu 0,83 ug mL-1. Wyniki sugerują, że oksyresweratrol jest głównym komponentem w ekstrakcie odpowiedzialnym za aktywność anty-tyrozynazową.
Przeprowadzono także badanie in vivo na 60 kobietach o zdrowej skórze, w wieku od 20 do 48 lat, podzielonych na 3 grupy (po 20 kobiet każda). Testowany ekstrakt został rozpuszczony w glikolu propylenowym i aplikowany pierwszej grupie przez 12 tygodni na jedno ramię (2 razy dziennie, 5 kropli, w stężeniu 0,25%), natomiast na drugie stosowano sam glikol. Procedura była podobna w przypadku drugiej i trzeciej grupy, lecz ekstrakt z A. lakoocha został zastąpiony odpowiednio przez :0,25 % ekstrakt z lukrecji (Glycyrrhiza glabra) i 3% kwas kojowy, również rozpuszczone w glikolu propylenowym. Oba składniki są wykorzystywane w wielu preparatach ze względu na właściwości wybielające.
Po 4 tygodniach traktowania ekstraktem z A. lakoocha nastąpił znaczny wzrost efektu wybielającego, który był kontynuowany do końca doświadczenia (12 tygodni). Kwas kojowy i ekstrakty z lukrecji również wykazały znaczący efekt wybielający, jednak był on słabszy w porównaniu do A. lakoocha.
Rezultaty badań pokazują, że ekstrakt z Artocarpus lakoocha posiada zdolność redukcji melaniny u ludzi, a efekt wybielający jest lepszy w porównaniu ze znanymi inhibitorami tyrozynazy (lukrecja, kwas kojowy).
Oprac.: Janina Tomczak
P. Tengamnuay, K. Pengrungruangwong, I. Pheansri and K. Likhitwitayawuid. Artocarpus lakoocha heartwood extract as a novel cosmetic ingredient: evaluation of the in vitro anti-tyrosinase and in vivo skin whitening activities, International Journal of Cosmetis Science.
