Adapalen rozprowadzany jest w Polsce pod nazwą handlową Differin, w postaci bezbarwnego żelu lub maści o stężeniu 0,1%. Jest to retinoid trzeciej generacji, tzn. działa selektywnie na receptory naskórka RAR-beta oraz RAR-gamma, podczas gdy retinoidy starej generacji wiążą wszystkie trzy typy receptorów RAR.

Adapalen, znany też jako kwas 6-[3-(1-adamantylo)-4-metoksyfenylo]-naftaleno-2-karboksylowy, wykazuje istotne właściwości przeciwzapalne, znacznie silniejsze niż tretinoina, dzięki hamowaniu aktywności cyklooksygenazy. Ma też bardziej stabilną strukturę chemiczną niż  tretinoina i nie ulega reakcjom fotochemicznym.

Zastosowanie adapalenu w postaci 0,1% żelu w skojarzeniu z miejscową terapią trądziku, było przedmiotem wielu badań klinicznych i prac naukowych. Zastosowanie wyższego stężenia adapalenu w badaniach klinicznych preparatów kosmetyczno-leczniczych, stanowiło próbę zwiększenia szybkości i efektywności preparatu.

Badania kliniczne żelu zawierającego 0,3 % adapalenu, w przeciągu 12 tygodni, potwierdziły jego większą efektywność w leczeniu trądziku niż 0,1 % żel.

Celem pracy był rozwój długoterminowej stabilności żelu zawierającego  0,3 % adapalenu u osób, które stosowały go miejscowo, codziennie przez okres 52 tygodni.  Drugorzędowe badania dotyczyły rozwoju efektywności 0,3 % żelu adapalenowego.

Badania objęły grupę 551 osób w wieku co najmniej 12 lat z widocznym trądzikiem pospolitym. Z tej grupy 167 osób przeszło 12 miesięczne leczenie. Oznaki i symptomy miejscowych podrażnień skóry, takie jak zaczerwienienie, pieczenie czy przesuszenie skory, określono jako łagodne oraz średnie, z tolerancją poniżej granicy przerwania eksperymentu.

Symptomy podrażnień w przypadku przesuszenia skóry, uczucia dyskomfortu oraz nadmiernego złuszczania się skóry wystąpiły u 21 % badanych i wyniosły odpowiednio 10,5 %, 8,3 % oraz 3,3 %.  Większość symptomów pojawiła w pierwszych tygodniach eksperymentu.

Osoby biorące udział w badaniach przez  52 tygodnie, pod koniec trwania eksperymentu uzyskały średnio >75 % redukcji dostrzegalnych zmian skórnych. Badania potwierdziły bezpieczeństwo i efektywność w stosowaniu 0.3% żelu w przeciągu 1 roku u osób dotkniętych trądzikiem pospolitym.

Oprac. Elżbieta Czerska

Źródło: Weiss JS, Thiboutot DM, Hwa J, Liu Y, Graeber M., 2008. Long-term safety and efficacy study of adapalene 0.3% gel. J Drugs Dermatol., 7(6 Suppl), 24-28